Wordt het eenvoudiger om voor de wet van geslacht te veranderen?

datum: 27 augustus 2019

Transgenderwet

Op 1 juli 2014 is de nieuwe Transgenderwet in werking getreden. Volgens de oude wet kon wijziging van geslacht alleen met een rechterlijke uitspraak. Daarbij golden de vereisten van fysieke aanpassing aan het andere geslacht en permanente onvruchtbaarheid.
Volgens de nieuwe wet kunnen transgenders hun registratie eenvoudig laten wijzigen op het gemeentehuis van hun geboorteplaats, door de ambtenaar van de burgerlijke stand te verzoeken het geslacht op de geboorteakte te wijzigen.

Persoonsregistratie

Het geslacht van een persoon werkt door in zijn of haar persoonsregistratie en dus in alle identiteitspapieren. Vanaf 1 juli 2014 kan de M of V die daarin staat met een eenvoudige handeling op het gemeentehuis in de geboorteakte en dus in alle identiteitsbewijzen worden gewijzigd. De rechtbank Roermond bepaalde in 2018 op verzoek van een vrouw, die zich soms man, soms vrouw en soms helemaal niets voelt, dat geslachtsregistratie met een X mogelijk dient te zijn. Om een X in de geboorteakte en aanverwante documenten ook voor anderen toegankelijk te maken zonder dat zij eerst naar de rechter hoeven te stappen, is een wetswijziging nodig.
Onze regering vond dit evenwel een stap te ver en wil eerst de ontwikkelingen op dit terrein, ook internationaal, af wachten. Onder meer Australië, Nepal en Canada lopen vooruit op Nederland, zij introduceerden al een X.

Geen Nederlandse geboorteakte, wat dan?

Vanaf december sta ik een asielzoeker, die ervan overtuigd is dat hij tot het vrouwelijk geslacht behoort in plaats van het mannelijke, bij in een dergelijke procedure. Omdat deze man niet beschikt over de noodzakelijke akte van geboorte moest hij eerst op grond van artikel 1:25c Burgerlijk Wetboek een verzoekschrift indienen bij de rechtbank om de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens bij beschikking vast te stellen.

Na indiening van het verzoekschrift heeft de rechtbank na circa 3½ maand bij beschikking de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens vastgesteld. Vervolgens dient de hoger beroepstermijn van drie maanden te worden afgewacht, alvorens de geboorteakte door de ambtenaar van de burgerlijke stand kan worden opgemaakt.

 

 

Eenvoudige procedure?

De man/vrouw kan van zijn/haar overtuiging te behoren tot een ander geslacht aangifte doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van zijn geboortegemeente en bij het ontbreken daarvan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente 's-Gravenhage.
Naast de akte van geboorte, dan wel de vervangende beschikking als hiervoor genoemd, dient een deskundigenverklaring te worden overgelegd van een arts of psycholoog van het genderteam van het ziekenhuis waar de persoon in behandeling is.
Kortom zo eenvoudig is de huidige procedure niet!

Geslacht op geboorteakte straks makkelijker aan te passen

Minister Dekker voor Rechtsbescherming wil de huidige Transgenderwet daarvoor wijzigen, zodat transgenders, ook onder de 16 jaar, makkelijker de vermelding van het geslacht op hun geboorteakte kunnen wijzigen. De verklaring van de deskundige wordt vervangen door een verklaring van de transgender zelf. Dekker past de regeling aan “met behoud van de noodzakelijke waarborgen”, om bijvoorbeeld identiteitsfraude te voorkomen.

Twee stappen

Er komt straks een procedure in twee stappen. De aanvrager meldt eerst de wens om de geslachtsregistratie te wijzigen bij de burgerlijke stand van zijn geboortegemeente. Na vier weken moet dat in persoon bij de balie worden bevestigd en kan de ambtenaar van de burgerlijke stand de geboorteakte aanpassen.
Onder de 16 jaar moet het wijzigingsverzoek bij de rechtbank worden ingediend.
De vereenvoudigde procedure laat nog wel een tijdje op zich wachten. Minister Dekker wil een voorontwerp van deze wet in de herfst aan de Tweede Kamer aanbieden. Vervolgens duurt het vermoedelijk nog wel minimaal een jaar totdat de vereenvoudiging wet is.
Mijn cliënt zal er dus geen baat bij hebben.

Wijzigen naam

Een wijziging van de geslachtsnaam is meestal aanleiding voor het wijzigen van de voornaam, waar ook aanpassing van de geboorteakte voor nodig is. Op basis daarvan wordt de nieuwe voornaam in de Basis Registratie Personen (BRP) verwerkt. In principe leidt dat ook tot wijziging van die naam op de persoonslijsten van andere betrokken, zoals bijvoorbeeld de belastingdienst, DUO etc., die schriftelijk in kennis gesteld worden door de geboortegemeente van de transgender.